امروز   یکشنبه   مورخ   01/بهمن/1396   ساعت 10:12
کانال تلگرام
صفحه اینستاگرام
کانال آپارات
سامانه DMIS
تالار گفتمان
سامانه RaroMIS
نقشه 1
نقشه 2
گروه : اخبار
تاریخ انتشار : 02/اسفند/1395
نویسنده : شاهسوند
تعداد بازدید : 1535
کد خبر : 1036
منطق تعيين بودجه براي نهادهاي امدادي

متأسفانه راهي براي جلوگیری از اقدامات تهاجمي طبيعت عليه كشور وجود ندارد. حادثه اعم از سيل، زلزله، برف، بهمن و... خبر نمي‌كند. چه ایران باشد، چه ایالات متحده و اروپا. پس نهادهاي امدادي را براي شرايطي بايد تجهيز كرد كه هريك ريال هزينه آن منفعت بيشتري را نصيب كل جامعه می‌كند. با توجه به این ملاحظات، با قاطعیت وضعيت فعلي بودجه جمعیت هلال و نیز نحوه برخورد با این بودجه شايسته جامعه و مردم ايران نيست.

 

به‌طور عادي دولت‌ها بودجه‌هاي خود را در دوعنوان كلي هزینه جاري و هزینه عمراني طبقه‌بندي مي‌كنند و يكي از شاخص‌هاي موفقيت دولت را در بودجه‌ريزي، بالارفتن نسبت بودجه عمراني به بودجه جاري مي‌دانند و برعكس. در ادبيات بودجه‌نويسي اين دونوع بودجه را چنين تعريف مي‌كنند: هزینه‌های جاری یا هزینه‌های عملیاتی، هزینه‌هایی هستند که برای انجام امور روزمره دستگاه، پرداخت آنها ضروری است. برخی از مهم‌ترین هزینه‌های جاری عبارتند از: حقوق و دستمزد، هزینه سفر، مأموریت، حمل‌ونقل و ارتباطات، هزینه اجاره، هزینه خدمات قراردادی، آب و برق و تلفن و سوخت و مواد و لوازم مصرف‌شدنی. هزینه‌های سرمایه‌ای یا عمرانی، هزینه‌هایی هستند که بازده مستقیم دارند، به مصارف زیربنایی می‌رسند و نهایتا موجب افزایش تولید می‌شوند. برخی از مهم‌ترین انواع هزینه‌های سرمایه‌ای، عبارتند از:   ایجاد ساختمان، خرید ماشین‌آلات و تجهیزات و انواع کالاهای مصرف‌نشدنی.

اگرچه اين تقسيم‌بندي قابل احترام و مهم است، ولي دربسياري از زمينه‌ها موجب سوءبرداشت شده و اثرات بدي بر فرآيند بودجه‌ريزي مي‌گذارد. براي نمونه چگونه مي‌توانيم بودجه آموزش‌وپرورش را جاري تلقي كنيم، ولي ساختن يك راه يا پل را بودجه عمراني بدانيم و دومي را بر اولي ترجيح دهيم؟ هزينه براي آموزش كودكان و فرزندان ما مهم‌ترين نوع سرمايه‌گذاري است. نمونه ديگر آن، بودجه نهادهاي امدادي است.

اگر اين بودجه‌ها را در رديف بودجه جاري منظور كنيم و کاستن آن را یک موفقیت قلمداد کنیم، دراین صورت، اشتباه مهلكي مرتكب شده‌ايم. بودجه نهادهاي امدادي مثل آتش‌نشاني، اورژانس و ازهمه مهم‌تر هلال‌احمر، به معناي دقيق كلمه هم‌ردیف بودجه‌هاي سرمايه‌اي هستند، زيرا درغياب اين بودجه‌ها هزينه‌هاي سنگيني به جامعه تحميل مي‌شود. درتخصيص اين بودجه‌ها بايد ازمنطق بودجه عمراني استفاده كرد. همان‌طور كه براي ساخت يك بيمارستان يا كارخانه محاسبات هزينه و فايده صورت مي‌گيرد، بايد بودجه‌هاي اين نوع از نهادها را نيز هزينه و فايده كرد، ولي اندازه‌گيري فايده اين بودجه‌ها قدري پيچيده است.

اگر يك كارخانه ساخته شود، معلوم است كه هزينه‌هاي آن و منافع آن شامل ارزش افزوده و ايجاد اشتغال نیز چقدر است. در واقع ازطريق ميزان سوددهي كارخانه است كه كسي تصميم مي‌گيرد آن را بسازد يا نسازد. درساخت كارخانه، راه، پل و... جز منافع و هزينه‌هاي مادي، هزينه‌هاي جانبي هم وجود دارد. مثل هزينه‌هاي زيست‌محيطي. يك كارخانه سيمان گرچه منفعت دارد، ولي نقش آلوده‌كننده محيط‌زيست را هم دارد. متأسفانه در ايران اين‌گونه هزينه‌ها درنظر گرفته نمي‌شوند. همچنين منافع جانبي نيز وجود دارد. براي مثال، وقتي يك نفر كه دچار حادثه شده، به موقع از مرگ نجات پيدا مي‌كند، اثرات سياسي و رواني‌ای كه روي او و اطرافيانش گذاشته مي‌شود و موجب شكل‌گيري حس همبستگي قوي ميان مردم و دولت مي‌شود، جزو منافع جانبي آن است و برعكس اگر كسي دچار حادثه شود و هيچ نهادي به او كمك نكند، دچار يأس و نااميدي ازحكومت و جامعه مي‌شود و اين يأس و نااميدي به نوبه خود زيان‌هاي فراواني براي جامعه دارد.

ارزيابي هزينه و فايده بودجه هلال‌احمر با ارزيابي اين هزينه در احداث يك كارخانه به كلي متفاوت است. در درجه اول ابعاد منافع به‌ویژه منافع جانبی و غیرمستقیم اين بودجه بسيار پيچيده و كيفي است و تبديل آن به ريال و كميت به نسبت سخت است هرچند شدني است. ازسوي ديگر، امدادونجات براساس احتمال است. الان چندين‌ سال بود كه شاهد حوادث متنوعی مثل سيل و برف و باران امسال نبوديم. به‌طور طبيعي هلال‌احمر يا هر نهاد ديگري كه متولي انجام اين خدمات باشد، بايد خود را براي شرايط به نسبت بحراني تجهيز كند و اِلا كمك‌رساني درشرايط عادي، مسأله خاصي نيست. هلال‌احمر را نمي‌توان فقط براي شرايط عادي تجهيز كرد. هلال‌احمر از اين نظر مثل نيروي نظامي است. بسياري ازكشورها هيچ‌گاه دچار جنگ نشده‌اند، ولي اين دليل موجهي نيست كه ارتش نداشته باشند، زيرا هنگام جنگ نمي‌توان نيروي نظامي ايجاد كرد. دراین صورت پيش از ايجاد هر نيرويي، كشور به اشغال دشمن درمي‌آيد و خسارات فراوان و غيرقابل جبراني به كشور وارد مي‌شود. بنابراين بودجه نيروهاي مسلح را نيز مي‌توان در چارچوب بودجه‌هاي سرمايه‌اي لحاظ كرد كه جلوي ضررهاي هنگفت را مي‌گيرد و به مردم اعتماد‌به‌نفس و امنیت مي‌دهد. بودجه نهادي مثل هلال‌احمر نيز ازهمين منطق تبعيت مي‌كند.

البته منظور اين نيست كه بودجه‌هاي نامحدود به اين نهادها تعلق گيرد. چنين چيزي نیز غلط است، ولي نبايد آنها را براي شرايط بسيار عادي تجهيز كرد. مشكل اينجاست كه اگر بتوان ازطريق اتخاذ برخی سياست‌ها، اقدامات نظامي عليه كشور را خنثي كرد و مانع از انجام آن شد، متأسفانه راهي براي جلوگیری از اقدامات تهاجمي طبيعت عليه كشور وجود ندارد. حادثه اعم از سيل، زلزله، برف، بهمن و... خبر نمي‌كند. چه ایران باشد، چه ایالات متحده و اروپا. پس نهادهاي امدادي را براي شرايطي بايد تجهيز كرد كه هريك ريال هزينه آن منفعت بيشتري را نصيب كل جامعه می‌كند. با توجه به این ملاحظات، با قاطعیت وضعيت فعلي بودجه جمعیت هلال و نیز نحوه برخورد با این بودجه شايسته جامعه و مردم ايران نيست.

منبع: شهروند