امروز   دوشنبه   مورخ   28/خرداد/1397   ساعت 06:17
کانال تلگرام
صفحه اینستاگرام
کانال آپارات
سامانه DMIS
تالار گفتمان
سامانه RaroMIS
نقشه 1
نقشه 2
گروه : اخبار
تاریخ انتشار : 28/مرداد/1396
نویسنده : سید مصطفی مرتضوی
تعداد بازدید : 667
کد خبر : 1677
مرتضی سلیمی؛ رئیس سازمان امداد و نجات

رویدادهای طبیعی و انسان ساخت همچون درگیری های مسلحانه، وضعیت های خشونت بار، مهاجرت های بین المللی و دیگر شرایط دشوار، هر ساله هزاران انسان را از هم جدا نموده و در انتظار شنیدن خبری از اعضای خانواده های خود باقی می گذارند. نهضت بین المللی صلیب سرخ و هلال احمر؛ بزرگترین شبکه بشردوستانه جهانی است که از افراد آسیب دیده از سوانح و منازعات حمایت کرده و به آنان کمک می کند. این شبکه از بخش هايي نظير کمیته بین المللی صلیب سرخ، فدراسیون بین المللی صلیب سرخ و هلال احمر و جمعیت های ملی صلیب سرخ و هلال احمر تشکیل شده است. "بازپیوند خانواده" اصطلاح کلی برای یک سری از فعالیت های بشردوستانه این نهضت است که اغلب با حمایت روانی، قانونی و مادی از خانواده ها و افراد آسیب دیده، برنامه های اسکان یا بازپیوند و خدمات تامین اجتماعی مرتبط است. در این مقاله ضمن مرور قعالیت های نهضت بین المللی هلال احمر و صلیب سرخ به بررسی نقش جمعیت هلال احمر در امور آزادگان در طول هشت سال دفاع مقدس پرداخته می شود. 

 

بازپیوند خانواده ها؛ هسته اصلی فعالیت های بشردوستانه نهضت

ارکان مختلف نهضت بین المللی صلیب سرخ و هلال احمر دهه هاست که برای بازپیوند خانواده تلاش می کنند. این خدمت منحصر به فرد، هسته اصلی فعالیت های بشردوستانه نهضت را تشکیل می دهد. فعالیت هایی که هرساله، نیازهای صدها هزار انسان را برآورده می کنند. کمیته بین المللی صلیب سرخ؛ سازمانی است بی طرف، بی غرض و مستقل که وظیفۀ انحصاری بشردوستانه اش عبارت است از حفاظت از زندگی و کرامت قربانیان جنگ و نیز خشونت‌های داخلی و امدادرسانی به آن ها. اين کمیته در راستاي اهداف انسان دوستانه خود در زمینه‌هایی چون امدادرسانی، جست و جوی مفقودین، حمایت از اسرای جنگی و غیر نظامیان بازداشتی و کمک به آن ها، ارتباط با سازمان‌های بین‌المللی، جلب احترام به حقوق بشردوستانه و نشر و توسعه این حقوق تلاش می‌کند.

وظایفی که در اساسنامه نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر و با الهام از اساسنامه کمیته برای آن تعیین شده شامل موارد زیر است:

1ـ حفظ و نشر اصول اساسی نهضت که عبارت اند از: انسانیت، بی غرضی، بی طرفی، نداشتن وابستگی، خدمات داوطلبی، یگانگی و جهان شمولی.

2ـ به رسمیت شناختن هر جمعیت ملی (صلیب سرخ یا هلال احمر) جدید التأسیس که عملاً شرایط به رسمیت شناخته شدن را داراست و همچنین اعلام این موضوع به سایر جمعیت‌های ملی 

3ـ انجام فعالیت‌های بشردوستانه به طور اخص در زمان درگیری‌های مسلحانه بین‌المللی و سایر درگیری‌های مسلحانه یا زد و خوردهای داخلی و در صورت نیاز حمايت از آسیب دیدگان نظامی و غیرنظامی درگیری‌ها، آشوب‌ها و تبعات آن.

4ـ تأسیس جریان عملیات آژانس مرکزی جست و جوی مفقودین طبق مفاد کنوانسیون‌های ژنو

5ـ کمک در زمینۀ آموزش کارکنان درمانی و تهیه وسایل پزشکی (به هنگام بروز درگیری‌های مسلحانه) با همکاری جمعیت‌های ملی، خدمات درمانی نظامی و غیرنظامی و مسئولان مربوطه 

6ـ اجرای مأموریت‌های محوله که از سوی کنفرانس بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر به کمیته محول می شود.

7ـ برعهده گرفتن وظایفی که قراردادهای ژنو برای کمیته در نظر گرفتند از قبیل بازدید از اماکن نگهداری اسرا و غیر نظامیان بازداشتی و همچنین حمل و توزیع کمک‌های امدادی بین آن ها و ساکنان مناطق اشغالی و سایر آسیب دیدگان، تلاش به منظور اجرای دقیق حقوق بشردوستانه بین‌المللی لازم الاجرا در درگیری‌های مسلحانه توسط طرف‌های درگیر و همچنین دریافت و مطلع شدن از هر گونه شکایت در مورد نقض حقوق مذکور

 

نقش جمعیت هلال احمر در رسیدگی به امور آزادگان (برگرفته از خاطرات و اسناد موجود)

نامه های آزادگان در طول دوران اسارت 

نامه های آزادگان در طول دوران اسارت از صلیب سرخ به جمعیت هلال احمر تحویل داده می شد و واحد امداد جبهه نامه ها را به خانواده ها تحویل می داد. خانواده ها نیز پس از پاسخ، نامه ها را به هلال احمر و از آنجا به صلیب سرخ تحویل می دادند که به دست آزادگان برسد. در این نامه ها از نوشتن مطالب اضافه صلیب سرخ، جلوگیری می شد که پیام ها آسان تر و راحت تر به دست رزمنده اسیر برسد. 

 

سرکشی و حمایت از خانواده های آزادگان در طول دوران اسارت

شعب و مراکز جمعیت با امام جمعه و بنیاد شهید مرتب از خانواده های شهدا و مفقودین و آزادگان سرکشی داشتند و به اوضاع آنان رسیدگی می کردند. حمایت های مادی و معنوی ازخدمات جمعیت به خانواده های آزادگان بود. در زمان دفاع مقدس، خانواده ها به هلال احمر مراجعه و اعلام می کردند که ما مدت چندماه است از فرزند اسیرمان بی خبر هستیم. واحد اسراء و مفقودین در دوران دفاع مقدس، صدور گواهی اسارت برای خانواده های اسراء را بر عهده داشت. این گواهی فقط برای افرادی صادر می شد که از اسرای جنگی بوده و از طریق نمایندگان صلیب سرخ، بازدید و ثبت نام شده بودند. از دیگر خدماتی که واحد اسراء و مفقودین انجام می داد، درخواست وکالتنامه رسمی از صلیب سرخ برای خانواده هایی بود که در زمان اسارت سرپرست خانواده، مشکلات خانوادگی داشتند و پس از رسیدن وکالتنامه ها به خانواده ها تحویل داده می شد. یکی از کارهای جمعیت هلال احمر در این مدت، اطلاع رسانی به خانواده ها درباره شهادت فرزندانشان بود. مسئولان هلال احمر به همراه مسئولان استانی به دیدار خانواده شهید می رفتند و خبر شهادت را به آنها می دادند.

 

حمایت معنوی و مادی از آزادگان پس از رهایی 

پس از پذیرش قطعنامه 598 و اعلام آتش بس در جنگ و پس از گذشت یک سال در سال 1369 کار مبادله اسراء شروع شد. آزادگان عزیز به ترتیب از زندان های رژیم عراق آزاد و به میهن اسلامی مراجعت کردند. جمعیت هلال احمر با توجه به اهداف این جمعیت، نقش بسیار مهمی در سر و سامان دادن به آزادگان برعهده داشت. بنابر اسناد از طرف جمعیت هلال احمر به هریک از آزادگان یک سکه بهار آزادی و یک دستگاه یخچال و تلویزیون به عنوان هدیه تقدیم شد.

 

رسیدگی به پرونده های غیرنظامیان جنگ 

در جریان شروع جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، تعداد زیادی از خانواده های ایرانی ساکن مرزهای جنوبی و غربی کشور، خواسته یا ناخواسته پس از اشغال مناطق مرزی، توسط نیروهای متجاوز عراقی به خاک آن کشور برده شدند که در آن کشور در اردوگاه های خاص به صورت عادی زندگی می کردند. بستگان ابن خانواده ها اوایل جنگ، ضمن مراجعه به جمعیت هلال احمر و تکمیل فرم جست و جو، درخواست پیگیری و جست و جوی بستگان خود را داشتند که پس از پایان جنگ و حمله کشور عراق به کویت و بعد از آن حمله متحدین برای آزادی کشور کویت از دست عراق، تعداد زیادی از این خانواده ها به کشور بازگشتند.

 

رسیدگی به وضعیت مجروحین آزاده و شهدای دوران اسارت 

از برجسته ترین خدمات دوران دفاع مقدس که دفتر امور اسراء و مفقودین جمعیت انجام می داد، رسیدگی به وضعیت اسرایی بود که بیمار و یا جانباز بودند. با هماهنگی صلیب سرخ، تعدادی از این افراد با اسرای عراقی مبادله می شدند و به میهن اسلامی مراجعت می نمودند که با معرفی نامبردگان از طریق هلال احمر به بنیاد شهید، این افراد از مزایای خدمات بنیاد، بهره می بردند. در راستای این اقدامات، فعالیت های دیگری هم انجام می شده است. ارسال اسامی و گواهی فوت بعضی از اسرای دلاور کشور مان که در عراق در زندان های مخوف بعثی ها به شهادت می رسیدند و در همان جا به خاک سپرده می شدند .

 

ایجاد اردوگاه ویژه اسرا

هلال احمر در اردوگاه، کار برپایی چادر را به عهده داشت. همچنین آبرسانی، درمان اسرا و... را نیز انجام می داد. چند نفر امدادگر، پزشک یار به همراه تعدادی آمبولانس و پزشک برای درمان بیماران و مداوای مجروحان حضور داشتند. داروهای بهداشتی و نظافتی را نیز مرتب بین اسرا توزیع می کرد.